PHƯƠNG PHÁP HỌC NGOẠI NGỮ BẰNG “THIỀN”




GS nhà giáo Lê Khánh Bằng được nhiều người biết không chỉ là nhà phương

pháp trong giáo dục học mà còn biết đến bởi sự uyên bác vì ông có thể giảng

bài bằng 6 thứ tiếng khác nhau: Anh, Pháp, La Tinh, Nga, Trung Quốc, Bồ

Đào Nha. Điều đáng nói là 6 thứ tiếng này phần lớn do GS tự học. Có được

vốn ngoại ngữ nhiều như vậy chính là nhờ biết cách học có phương pháp.

Vậy những phương pháp đó là gì? Thiền – đây là một phương pháp dưỡng

sinh cổ điển của Ấn Độ, đặc trưng bởi “tập trung tư tưởng” khong cho tạp

niệm xen vào trong quá trình học. Thiền ở đây chỉ được sử dụng ở phương

diện là một phương pháp để phát huy năng lực của người học.




“THIỀN” là gì? “Thiền” là một quá trình tu luyện gồm những biện pháp

thể dục tâm lý, từ gốc là Yoga, được một trường phái phật giáo Trung Quốc

kết hợp với phương pháp của đạo lão áp dụng sau đó truyền sang Việt Nam,

Nhật  Bản  và  ngày  nay cũng  được  một  số  người Châu Mỹ  vận  dụng.  Khi

thiền ta phải ổn định hoạt động tâm thể bằng điều hoà hơi thở, trên cơ sở ấy,

tập trung ý nghĩ vào những bộ phận nào đó của cơ thể, hoặc những giáo lý

cơ bản, những vấn đề mình quan tâm. Khi thiền con người phải hết sức tập

trung, làm cho các kích thích bên ngoài không xen vào được, toàn tâm tập





trung vào một ý. Đây là một kỹ thuật điều khiển tinh thần, giúp con người sử

dụng bộ não triệt để, động viên được những năng lực tiềm ẩn. Có thể về mặt

cơ chế, thiền là tập trung tư tưởng cao độ vào một vấn đề hay một công việc

nhất định.

Thiền có thể quy ước phân làm 2 loại: thiền tĩnh và thiền động.

Tĩnh là ngồi yên (có thể nhắm mắt hay mở mắt), tập trung suy nghĩ vào

hơi thở (thở sâu, êm, nhẹ) hoặc vào một vấn đề nào đó (bài học).

Động là tập trung suy nghĩ vào một vấn đề nào đó (một chủ đề, một công

việc), đồng thời có thể dùng các động tác để thể hiện vấn đề đó, như viết,

nói, cử động chân tay.




VẬN DỤNG THIỀN ĐỂ TẠO NÊN MỘT VÙNG NGOẠI NGỮ TRONG

VỎ NÃO

Đối với học ngoại ngữ, thiền có tác dụng góp phần tạo nên một vùng ngoại

ngữ trong vỏ não. Có thể áp dụng theo công thức 5 bước chuyển vào trong

và 5 bước chuyển ra ngoài

5 bước chuyển vào trong như sau:

Bước 1:  Sau khi thư giãn và tập trung tư tưởng cao độ, học viên đọc thật

to (đúng trọng âm và ngữ điệu) để tạo  nên một khu vực  hưng phấn mạnh

trong vỏ não và nhằm góp phần ức chế vùng tiếng mẹ đẻ. Có thể đọc to như





vậy 3 đến 5 lần hoặc hơn càng tốt. Lúc này cần đọc to và đúng chứ chưa cần

đọc nhanh.

Bước 2:  Đọc to vừa, đúng ngữ điệu, tốc độ có thể nhanh dần lên. Đọc như

vậy 3 đến 5 lần hoặc hơn.

Bước 3:  Đọc mấp máy môi có âm thanh và ngữ điệu vang lên nho nhỏ.

Đọc 3 đến 5 lần, tốc độ nhanh nhất có thể được. Làm như vậy để cho khu

vực hưng phấn mạnh, nhưng rất khuyếch tán lúc ban đầu nay tập trung dần

lại.

Bước  4: Đọc  trong  óc,  còn  gọi  là  đọc  liếc  hay đọc  thầm.  Lúc  này  môi

không  mấp  máy, âm thanh không phát ra, nhưng người đọc  vẫn phải cảm

thấy âm thanh và ngữ điệu vang lên trong óc. Đọc như thế nhiều lần, có thể

từ 10 đến 100 lần, cho đến khi thuộc lòng hẳn, tốc độ ngày càng nâng lên.

Bước 5:   Bước quan trọng và quyết định nhất. Đọc thuộc  lòng trong óc

nhiều lần để hằn sâu vào trong vỏ não, để đặt được một viên gạch vào vùng

ngoại ngữ mới xây dựng. Bước này có thể tiến hành theo trình tự, nhẩm đọc

trong óc, lúc đầu từ từ sau đó tăng dần lên đến mức nhanh nhất có thể được

(ví dụ một bài khoá khoảng 130 từ: 15 – 30 giây), nếu chưa đạt được tốc độ

như thế phải luyện tập tiếp.